Geçmişten Günümüze Yerleşmeler

Geçmişten Günümüze Yerleşmeler

22 Nisan 2020 0 Yazar: Coğrafyacı

Taş Devri: Kabataş, Yontma Taş ve Cilalı Taş Devri olarak üçe ayrılır. Bu dönemlerde insanlar göçebe hâlinde yaşamışlardır. Avcılık ve toplayıcılık temel geçim kaynakları olmuştur. Barınakları kaya oyukları ve mağaralar olmuştur. Çakmaktaşı ve obsidiyeni kullanarak kesici, delici, kazıyıcı özelliği olan aletler yapmışlardır. Cilalı Taş Devri’nin sonuna doğru tarım yapmayı öğrenmişler ve göçebe hayatı yavaş yavaş terk etmişlerdir. Karain, Beldibi, Belbaşı, Öküzini, Kumbucağı Mağaraları.

Maden Devri: Bu dönemde altın, gümüş, bakır gibi ekonomik değeri yüksek olan madenler bulunmuştur. Köylerin nüfusu artmış ve gelişerek kentlere dönmüştür. Bu dönemdeki evlerin yapı malzemesi çoğunlukla kerpiçtir. Böylece ilk şehir devletleri kurulmaya başlanmış, şehir devletlerinin birleşmesi ile büyük askerî imparatorluklar ortaya çıkmış, ilk devletler kurulmaya başlanmıştır.

İlk Çağ Yerleşmeleri: İlk Çağ uygarlıklarına daha çok Asya ,Akdeniz Havzası ve Orta Doğu topraklarında rastlanır. Yerleşmeler daha çok su kaynaklarının bulunduğu verimli tarım alanlarının çevresine kurulmuştur. Özellikle site adı verilen şehir devletlerine rastlanır. Ur sitesi dünyada bilinen ilk şehir sitesidir. Mezopotamya Bölgesi, Mısır’da Nil Vadisi ve etrafı, Gediz ve Büyük Menderes etrafı, Doğu Anadolu, Çorum, Ege Havzası

Orta Çağ Yerleşmeleri: Bu döneme hâkim olan uygarlık Roma Uygarlığı’ dır. Deniz ve kara yollarının gelişmesi bu çağdaki Roma İmparatorluğu sınırları içindeki şehir yerleşmelerinin de büyümesine neden olmuştur. Hatta Roma artan nüfusu ile önemli bir yönetim, ticaret, kültür ve iletişim merkezi hâline gelmiştir. Sanayi inkılâbının ardından Asya kıtasında da büyük şehirler kurulmuştur. Bu döneme damgasını vuran diğer devletler Selçuklu ve Osmanlılardır. 1071 Malazgirt Savaşı’ndan sonra Anadolu’ da Türk nüfusu artmıştır. Selçuklular zamanında yeni şehirler kurulmamış daha çok eski yapılar onarılmıştır. Kırsal yerlerde evler kerpiçten yapılırken kentlerde binalar daha çok taştan yapılmıştır. Sadece evler değil köprüler, kervansaraylar, medreseler şehirleri süsleyen önemli yapılar hâline gelmiştir. Roma, Atina, İstanbul, Bağdat, Kyoto, Şangay ve Pekin önemli merkezlerdir.Osmanlı ve Selçuklu zamanında ise Konya, Kayseri, İzmir, Samsun ve Trabzon önemli yerleşim merkezi hâline gelmiştir.

Yakın Çağ Yerleşmeleri (Modern): Yakın dönemimizde yerleşmeler artan nüfusla iyice büyüyerek bir sanayi, ticaret ve hizmet merkezleri hâline gelmiştir. Evlerin yapımında beton kullanılırken çelik gövdeli binalara da rastlanır.